مييابد؛ به علاوه 28 تصوير كوچكتر در متن وجود دارد كه 14 نوع وسيلهٴ مختلف را نشان ميدهد.1 اين رسالهٴ كوچك تصوير خوبي از فن دامپزشكي در سدهٴ چهاردهم به دست ميدهد، ولو اينكه خودش كمي قديمتر يا جديدتر از آن باشد؛ تصويرهاي آن را ميتوان با نسخههاي خطي فراوان رساله در اسب پزشكي بونيفازيو داگراسه (سيزدهم 2) مقايسه كرد؛2 در واقع تصويرهاي بونيفازيو ما را در تعيين تاريخ نسخهٴ كتاب سالاميلاس كمك ميكند. رسالهٴ دامپزشكي استاد گيرالدس پزشك شاه دينيش آزاده اثر نخبهٴ ديگري است.
اوبرتو دي كورتنوا و لورنزو لوسيوي ايتاليايي و دو تن ((مورموس و ماركوس)) ناشناس كه ادعا شده اولي پيشكار امپراتور روم و دومي پيشكار امپراتور بيزانس بودهاند! رسالههاي مشابهي به زبان لاتيني نوشتهاند. همچنين برخي متنهاي آلماني در دست است؛ دست كم دو تا را ميشناسم، كه هر دو خيلي مختصر است. اولي متني است از سدهٴ چهاردهم در دانشگاه لايپزيگ (نسخهٴ 1244) و دومي منظومهاي است آلماني در 273 سطر (در چندين نسخه) كه نام استاد آلبرشت (يا آلبراند) با آن همراه است.3
بدين سان، عليرغم اينكه آثار دامپزشكي متعددي در آغاز سدهٴ چهاردهم هم به لاتيني و هم به زبانهاي محلي گوناگون در دسترس بود، باز آثار تازهاي به لاتيني، اسپانيايي (؟)، پرتغالي و آلماني تأليف شد و اين به خوبي ثابت ميكند كه موضوع مورد توجه عموم بوده است. جاي شگفتي نيست، چون اسب با ارزش بود و اطلاعاتي دربارهٴ نحوهٴ نگهداري از آن بخشي از آموزش يك نجيبزاده را تشكيل ميداد. در صورت بيماري آن بيطار را فرا ميخواندند، ولي مسئلهٴ اصلي اين بود كه نگذارند اسب بيمار شود و خوب نگهداشتن اسب، يعني اينكه تا حد ممكن قوي و فعال بماند، ظاهراً به عهدهٴ صاحب آن بود.
با اين حال، كتابهاي غربي تحتالشعاع آثار شرقي قرار گرفته بود، زيرا علاقه و آگاهي نسبت به اسب در شرق خيلي بيشتر از غرب بود. رسالههاي لاتيني، در مقايسه، همپاي آثار عربي نبودند، يعني آثار كساني چون امير مجاهد علي رسولي و ابن منذر كه معرف نقطهٴ اوج
1. اين متن فصل به فصل تجزيه و تحليل و تصويرهايش منتشر شده است، نك
W. Rieck: Das Veterinar-(Instrumentarium im Wandel der Zeitn (Berlin 1932;
Isis 28, 294
2. يك چنين نسخهاي از بونيفازيو، كه درحدود 1345 در جنوب ايتاليا نوشته شده، همراه با عكس تصويرهاي ساير نسخههاي خطي بونيفازيو در كتابخانهٴ پيرپونت مورگان نيويورك نگهداري ميشود (ايسيس 27، 362).
.(Ricci and Wilson (2, 1492, 1937
3. Karl Sudhoff: Deutsche Rossarzneibycher des Mittelalters (AGM 6, 223-30, 1913) R. Schmutzer: Die Schrift des Meisters Albrecht uber pferdekrankheiten (Quellen und Studien zur Geschichte der Naturwissenschaften vol. 4, no. 1, p. 11-36, Isis 22, 339).